# Ruhumuzun Sınanan Dengesi: Dijital Çağda İnsan Kalmak | Aslı Aktümen | TEDxSetbaşı

Source: https://www.youtube.com/watch?v=Ae7QiEQbGt8
Recap page: https://rapidrecap.app/video/Ae7QiEQbGt8
Generated: 2025-11-11T17:35:23.138+00:00

---
## Quick Overview

Psikiyatrist Dr. Aslı Aktümen, TEDxSetbaşı'nda sunduğu konuşmada, dijital çağda ruh sağlığını korumak için teknolojiyi reddetmek yerine, farkındalıkla dengelemeyi ve psikolojik besin kaynaklarını (özerklik, yetkinlik, ilişkililik) yeniden kazanmayı önerir.

**Key Points:**
- Türkiye'deki günlük ekran süresi 325 dakika iken dünya ortalaması 279 dakikadır (01:09).
- Dijital çağda insan kalmak, teknolojiye direnmek değil, dengeleyebilmek anlamına gelir (23:10).
- Sürekli uyarılma, prefrontal korteksi yorarak dikkat dağınıklığına ve uzun süreli konsantrasyon zorluğuna neden olur (06:38).
- İlişkilerde nitelikli güven eksikliği, herkesin daha yalnız, tükenmiş ve yorgun hissetmesine yol açar (10:07).
- Teknolojinin yarattığı yapay mutluluk ve onay arayışı, bizi dışsal onaya bağımlı hale getirir (17:58, 18:28).
- Psikolojik besinler olan özerklik, yetkinlik ve ilişkililik, dijitalleşme ile azalmakta ve bu durum ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir (18:37, 22:57).
- Dengeyi sağlamak için telefonla uyumaktan kaçınmak, gerçek hayattaki eylemlere (kitap okuma, yürüme, aile ile zaman geçirme) öncelik vermek gerekir (00:26, 08:49).

![Screenshot at 04:48: Konuşmacı, dijital dünyanın dayattığı beklentiler \(takipçi sayısı, beğeniler\) karşısında bireylerin kendi içsel değerlerini \(ruhsal huzur\) nasıl göz ardı ettiğini vurgularken, ekranda bir elin dijital cihazın içinde boğulma tehlikesi yaşadığını gösteren çarpıcı bir görsel eşlik ediyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-04-48.png)

**Context:** Psikiyatrist ve Psikoterapist Dr. Aslı Aktümen, TEDxSetbaşı etkinliğinde, modern dijital yaşamın bireylerin ruh sağlığı ve ilişkileri üzerindeki etkilerini ele almıştır. Konuşma, teknolojinin günlük hayatımıza ne kadar entegre olduğunu (uyku düzeni, sosyal medya bağımlılığı) ve bunun sonucunda içsel huzurumuzdan nasıl uzaklaştığımızı sorgulamaktadır.

## Detailed Analysis

Dr. Aslı Aktümen, sunumunda dijital çağın insan ruhu üzerindeki zorlayıcı etkilerini üç ana başlık altında inceledi: Dikkat, İlişki ve Anlam. Dikkat başlığında, dopaminerjik ödül sisteminin sürekli uyarılmasıyla odaklanma korteksinin yorulduğunu ve uzun süreli konsantrasyonun zorlaştığını belirtti; Türkiye'deki günlük ekran süresinin dünya ortalamasından yüksek olduğunu (325 dk'ya karşı 279 dk) istatistiklerle destekledi. İlişki bölümünde, dijital etkileşimlerin gerçek hayattaki kaliteli, güvenli ilişki ihtiyacını karşılayamadığını, bunun da yalnızlık, tükenmişlik ve yorgunluğa yol açtığını vurguladı. Son olarak Anlam başlığında, psikolojik besinler olan özerklik, yetkinlik ve ilişkililiğin, dışsal onay bağımlılığı ve sürekli kayıt alma/paylaşma döngüsü nedeniyle erozyona uğradığını belirtti. Aktümen, çözümün teknolojiyi reddetmek değil, dengeleyebilmek olduğunu ve sabır erdemini pratik eylemlerle yeniden kazanılması gerektiğini vurguladı.

### Giriş ve Dijital Çağın Etkileri

- Telefonla uyumak ve güne onunla uyanmak yaygınlaştı
- Türkiye'de günlük ekran süresi 325 dk iken dünya ortalaması 279 dk
- Dijital çağda insan kalmak teknolojiyi dengelemektir (00:14 - 01:12, 02:22 - 03:35)

### Dikkat Kaybı ve Beyin

- Dopaminerjik ödül sistemi sürekli uyarılıyor
- Prefrontal korteks yoruluyor, konsantrasyon zorlaşıyor
- Çocuklar mı bağımlı? (06:38 - 07:43)

### İlişkilerde Tükenmişlik

- Kaliteli güven ilişkisi azlığı (dostluk/romantik) yaşanıyor
- Herkes daha yalnız, tükenmişlik ve yorgunluk artıyor
- Duygunun yerine hız, bağlılığın yerine seçenek geldi (10:07 - 11:54)

### Anlam ve Çözüm Önerileri

- Psikolojik besinler (özerklik, yetkinlik, ilişkililik) eksik kalıyor
- Dışsal onaya bağımlı hale geldik
- Sabır erdemini yeniden kazanmak için teknolojiyle bilinçli denge kurmak gerekiyor (18:56 - 21:25)

![Screenshot at 00:04: TEDxSetbaşı logosu ve sunumun ana teması olan "ATTRACTOR Görünmeyen Denge" başlığı gösteriliyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-00-04.png)
![Screenshot at 00:10: Konuşmacı Dr. Aslı Aktümen sahnede, "Ruhumuzun Sınanan Dengesi: Dijital Çağda İnsan Kalmak" başlığı arka planda görünüyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-00-10.png)
![Screenshot at 00:34: Ekranda, bir kişinin yatağında telefonla uyuması ve sabah onunla uyanması temalı çizim gösteriliyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-00-34.png)
![Screenshot at 00:48: Ekranda, günlük yaşamda cep telefonuna olan bağımlılığı gösteren maddeler listeleniyor: "En yakın arkadaşım cep telefonu", "Telefon ile uyumak", "Güne cep telefonuyla uyanmak..." \(00:49\).](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-00-48.png)
![Screenshot at 02:58: Ekranda, Türkiye'nin günlük ekran süresinin 325 dk, dünya ortalamasının ise 279 dk olduğunu gösteren bir karşılaştırma grafiği sunuluyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-02-58.png)
![Screenshot at 04:55: Ekranda "Neyi Kazandık/ Neyi Kaybettik?" başlığı altında, sosyal medya bildirimleri ve zaman \(alarm\) arasında kalan, yorgun bir genç görseli yer alıyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-04-55.png)
![Screenshot at 06:37: Dikkat konusunu açıklarken, dopaminerjik ödül sistemi ve prefrontal korteksin sürekli uyarılması sonucu dikkat dağınıklığı yaşandığı maddeler halinde listeleniyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-06-37.png)
![Screenshot at 10:06: İlişki başlığı altında, aile bireylerinin fiziksel olarak bir arada ancak dijital cihazlarla meşgul olduğunu gösteren bir fotoğraf yer alıyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-10-06.png)
![Screenshot at 18:57: Sunumun son bölümü olan "ANLAM" başlığı altında, telefondan uzanan bir elin boğulma tehlikesini simgeleyen görsel ve psikolojik besinlerin \(özerklik, yetkinlik, ilişkililik\) kaybı vurgulanıyor.](https://ss.rapidrecap.app/screens/Ae7QiEQbGt8/00-18-57.png)